Bonus voorlopig heilig in de VS

Wall Street heeft een recordbonuspot en de beloningen zullen daarom torenhoog zijn. In Europa gaat het nu anders.

Het bonusseizoen gaat beginnen. De komende weken worden op Wall Street en in de Londense City de variabele beloningen vastgesteld. Maar er is een verschil: in de Verenigde Staten trekken banken zich nauwelijks iets aan van de crisis, waar de financiële bedrijven in Europa hun beloningsbeleid flink aanpassen.
Zakenbank JP Morgan maakt vrijdag als eerste zijn beloningsbeleid bekend. Wall Street heeft een recordbonuspot. Oorzaak: de extreme winsten die sommige banken hebben gemaakt, vooral door het aantrekken van de beurzen. Normaal gesproken gaat de helft van die winst linea recta naar de bonussen. Doordat er aanzienlijke aantallen bankiers door de kredietcrisis zijn ontslagen, wordt die pot over minder mensen verdeeld.
Adviesbureau Mercer onderzocht het bonusbeleid onder banken en verzekeraars in de VS en Europa. Amerika loopt volgens de onderzoekers mijlenver achter met het aanpassen van de beloningen, op basis van de lessen die zijn getrokken uit de crisis. In Europa baseert ruim driekwart van de financiële sector de bonus op toekomstige prestaties, met de daarbij horende uitgestelde betaling. Op Wall Street doet een op de tien banken dat.
Het geloof in kortetermijnbonussen – alom gezien als een van de oorzaken van de kredietcrisis – is in Amerika onvoorwaardelijk. Tot afgrijzen van bijvoorbeeld de economische adviseur van president Obama, Christina Romer. Ze noemde het vooruitzicht van nieuwe, grote bankbonussen ‘belachelijk’. ‘Het zal het Amerikaanse volk beledigen. Het beledigt mij.’
Hoe moeten we die woede verminderen, daarover breekt Goldman Sachs, de bank die elk jaar de meeste en grootste bonussen uitdeelt, zich het hoofd. Gemiddeld gaan de werknemers een bonus van 600 duizend dollar krijgen (413 duizend euro), met uitschieters naar de 50 miljoen. Bij de zakenbank circuleren volgens The New York Times nu plannen om de topduizend te verplichten een deel van hun bonus aan een goed doel te geven. Hoeveel? De bank denkt aan maar liefst 4 procent.
In Europa, blijkt uit het onderzoek van Mercer, verlagen banken hun bonussen en verhogen ze tegelijk de vaste beloning. Gouden handdrukken worden afgeschaft, bonussen worden gemaximeerd, bankiers mogen ze maar voor een deel uitgeven, ze worden over tal van jaren uitgesmeerd of uitsluitend in aandelen uitbetaald.
In de Londense City moeten banken over het bedrag dat ze aan bonussen uitkeren 50 procent belasting betalen. Amerikaanse banken dreigen Londen te verlaten, maar in de VS is de regering zeer van de Britse belasting geporteerd. In het Huis van Afgevaardigden ligt al een kopie-wetsvoorstel.
De baas van Royal Bank of Scotland gaat het vandaag moeilijk krijgen. Hij verschijnt voor een Britse parlementaire commissie en moet zijn bonusbeleid uitleggen. RBS heeft het grootzakelijke deel van ABN Amro overgenomen, maar wat blijkt: de oude ABN-managers krijgen nu veel meer bonus dan toen ze nog ABN Amro als hun werkgever hadden.
Parlementariër Philip Dunne heeft ontdekt dat het nieuwe beloningssysteem dat RBS-baas Stephen Hester heeft bedacht ‘veel genereuzer’ is dan wat de Nederlanders gewend waren. ‘Vermoedelijk lachen ze zich kapot’, zei Dunne tegen The Daily Telegraph.
Hester wil de bonussen over drie jaar uitsmeren. Volgens Dunne was dat bij ABN Amro destijds vier jaar. Hij verwijt Lord Myners, de staatssecretaris die over het financiële centrum gaat, dat hij te lankmoedig is als het om de bonussen bij RBS gaat.

Robert Giebels