Ruzie wetenschappers over bonus
Steeds meer psychologisch georiënteerde economen hebben grote twijfels of bonussen werknemers wel aanzetten tot betere prestaties.
Onder wetenschappers is een schisma ontstaan over het nut van bonussen. Een groep traditioneel geschoolde economen is van mening dat een variabele beloning werknemers en managers kan prikkelen tot betere prestaties. Een groeiende groep psychologisch georiënteerde economen heeft juist grote twijfels over de positieve effecten.
De tegenstelling is zichtbaar in de promoties en oraties van wetenschappers. Vandaag houdt bijvoorbeeld bijzonder hoogleraar Robert Dur aan de Erasmus Universiteit een pleidooi voor de invoering van bonussen in de publieke sector. Als je ambtenaren, leraren en verpleegkundigen een beloning voorhoudt, gaan zij beter presteren, meent Dur.
Pleidooi tegen bonussen
Vorig week hield bedrijfskundige en psycholoog Marius Rietdijk aan de Vrije Universiteit bij zijn promotie daarentegen een pleidooi tegen hoge bonussen. Met waarderingen en complimenten zijn veel betere resultaten te halen dan met bonussen, blijkt uit zijn onderzoek.
Het wetenschappelijke debat over de bonussen is relevant vanwege de wereldwijde onrust over hoge bonussen van bankiers. Deze beloning wordt gezien als een van de aanjagers van de kredietcrisis. Tot nog toe waren vooral politici, vakbondbestuurders, burgers en een enkele toezichthouder kritisch over de bonussen, maar bleef het wetenschappelijke vertrouwen in variabele beloningen recht overeind. Maar door nieuwe inzichten stellen ook wetenschappers vraagtekens bij variabel loon.
Onomstreden
In de jaren negentig en na de eeuwwisseling waren bonussen onder wetenschappers onomstreden. Als je managers maar een beloning belooft in geld, aandelen, of opties, zullen zij beter hun best doen om de waarde van het bedrijf en dus de winst voor de aandeelhouder op te voeren.
De hoogleraren Jan Bouwens en Piet Duffhues uit de Universiteit van Tilburg zijn representanten van deze stroming. ‘Is er een alternatief voor marktwerking?’, vraagt Bouwens retorisch. ‘De bankiersbeloningen zijn uit het lood geslagen, maar de markt corrigeert dergelijke bubbels ook weer.’ Bouwens en Duffheus vinden ingrepen in de beloning van bestuurders dan ook overdreven. In hun ogen zijn de problemen met beloningen een weeffout die met enkele simpele ingrepen door bedrijven en banken zelf is recht te zetten.
Voortschrijdend inzicht
De hoogleraren economie Frank Hartmann en Gerard Mertens van de Erasmus Universiteit hebben daarentegen minder vertrouwen in het nut van extra beloning. Zij sluiten aan bij de kritiek die de Amerikaanse hoogleraren Lucian Bebchuk en Jesse Fried vijf jaar geleden als een van de eersten op papier hebben gezet.
‘Bij mij is sprake van voortschrijdend inzicht’, zegt Mertens. ‘De afgelopen 25 jaar hebben we te vaak gezien dat het mis is gegaan met beloningen. Bovendien blijkt uit onderzoek dat de standaardtheorie niet werkt. Je moet dus vraagtekens zetten bij het idee of je managers wel goed kan prikkelen om voor het belang van de aandeelhouder op te komen.’
Volgens zijn collega Hartmann hebben economen in het verleden te weinig oog gehad voor de dynamische effecten van beloning. ‘Neem een organisatie die variabel loon introduceert, zoals de banken hebben gedaan. Zo’n organisatie krijgt daarmee een type werknemer in huis dat grotere risico’s neemt. Of neem de onderzoeken waaruit blijkt dat na verloop van tijd het effect van bonussen is uitgewerkt. Van huis uit ben ik hard economisch geschoold, maar ik heb gemerkt dat je een meer psychologische benadering nodig hebt om deze materie te bestuderen.’
Ongeoorloofde risico's
De wetenschappers willen daarmee niet zeggen dat je variabel loon direct moet afschaffen. ‘Maar je moet wel voorzichtig zijn’, stelt Mertens: ‘Er is geen bewijs dat bonussen echt helpen en we hebben gezien dat er soms ongeoorloofde risico’s worden genomen. Als ik zie dat de banken in Nederland het probleem met een code willen oplossen, maak ik me grote zorgen.’
Tilburger Bouwens wijst de kritiek van zijn collega-economen van de hand. Zelf deed hij onderzoek bij de Free Record Shop, waar variabel loon bleek te werken. ‘Bij alle kritiek op variabel loon blijft de vraag of we wel een alternatief voor marktdenken hebben, zegt Bouwens. Onzin, meent Hartmann: ‘Het probleem van veel economen is wellicht dat ze zich ook bij het onderwerp bonussen geen alternatief voor marktwerking kunnen voorstellen.’
Bonussen en variabele beloning werkt niet. Het leidt vooral tot korte termijn denken van management waarbij vooral gestuurd wordt op zaken die de bonus stimuleren. Daarbij ontwrichten zij op langere termijn de organisatie.
De FRS variabele beloning is samengegaan met meerdere maatregelen die de productiviteit hebben verbeterd. Dat heeft dus niet zozeer met de variabele beloning zelf te maken. Was aardig geweest als Bouwens daar open kaart had gespeeld
Harvard heeft ook hier onderzoek naar gedaan en komt ook tot de conclusie dat dergelijke beloningssystemen uiteindelijk funest zijn voor een bedrijf.
je wilt een manager die past bij je organisatie en niet een die zich laat kietelen door bonussen.
zie ook
http://hgroen.wordpress.com/2009/07/18/prestatie-beloning-werkt-niet/
Als je een bonus krijgt voelt dat geweldig, maar is geen motivator om beter te gaan presteren. Eerder zakt deze in (even achterover leunen)
Daarnaast ontstaat er echte ongelijkheid tussen mensen die gemakkelijker presteren of in een betere uitgangspositie verkeren (beter netwerk of klantensegment) en mensen die zich drie slagen in de rondte moeten werken om zijn/haar target te kunnen halen. Wat m.i. ook mee speelt zijn de verschillen in leeftijd. De prestaties veranderen daarin immers mee.
Eigenlijk vind ik het een gebrek aan leiderschapskwaliteit als je als manager/directeur voorstander bent van bonussen.
Waarom is dit een zwart-wit discussie? Bonus of geen bonus. Complimenten en waardering werken beter. En er zijn toch echt wetenschappers aan het woord, hoogleraren en promovendi, onder andere in psychologie...
Ieder mens is anders. Dat betekent voor mij dat de piramide van Maslov voor iedereen opgaat maar wel verschillen laat zien. Daardoor is voor de één waardering en complimenten krijgen belangrijker dan voor de ander en met de motivatie van een bonus is dat niet anders.
Ik zie het al bij mij dochtertjes. Om ze te prikkelen en te motiveren heeft de één complimenten nodig, de ander moeten we achter de broek zitten.
Ik begrijp overigens nog steeds niet waarom de bonus als eerste wordt aangepakt, asl ware het de hoofdschuldige aan de crisis. Het is een symptoom, het probleem is dat er hoge bonussen worden uitgekeerd voor het behalen van korte termijndoelstellingen, wat ten koste gaat van de lange termijn. Voorbeeld? Als je in een bedrijf wordt afgerekend op de winst van één boekjaar, dan kun je bevriende leveranciers vragen leverantis in december pas in januari te facturen. Meer winst in jaar 1, minder in jaar 2. Met duidelijke regels voor gouvernance, controle daarop, en het verbinden van bonussen aan lange termijn doelstellingen is er niets aan de hand.
Xander van Uffelen aan tafel 24 september 2009 en wie hield al die tijd verstandig zijn mond tijdens het 'debatje'?
Een van de schrijvers van onderstaand stukje...:
Het verhaal over de vrije inkomens is overigens een lijdensweg op zichzelf.
Al in 1972, als we nog maar aan het begin staan van het 'Grote Matigen', voelt Arie Groenevelt, voorzitter van de Industriebond nvv, nattigheid. Hij erkent dat ter bestrijding van de inflatie matiging nodig is, maar voegt eraan toe dat inleveren alleen door de 'cao-groep' niet aandvaardbaar is. De overheid moet ervoor zorgen dat zij greep krijgt op àlle inkomens.
Dat geldt dan vooral voor die zogenaamde vrije inkomens die zich van God noch verbod iets hoeven aantrekken.
Het is het verhaal van chirurgen, de notarissen en andere vrije jongens: samen voor hun eigen.
Inkomens van drie ton of meer in deze kring als modaal. Groeneveldt krijgt gelijk. Want terwijl de loonslaaf tot tot op het laagste niveau, vaak wettelijk gedwongen, al volop inlevert, inttrekt het inkomen van de vrije jongens zich nog altijd aan de wettelijke regeling.
Al jaren staat er een zogenaamde raamwet inkomensvorming op stapel die het mogelijk moet maken de vrije beroepen in de kuif te pikken. Maar verder dan een voorontwerp op deze wet, zeg maar fletse schets, is het nog altijd niet gekomen.
Bij Paul Witteman ( en Jan Tromp) schrijvers van bovenstaand stukje in het boekje « waar de klappen vallen » 1981.
Inmiddels is ook Paul Witteman een veelverdiener in de vrije jongens sector...lol
Een bonus werkt zeker , maar veelal wel op de verkeerde manier en met gebruikmaking van enorme risico's om die bonus maar binnen te slepen. De menselijke maat is ook vaak ver te zoeken.
Bonuscultuur is er een van korte termijn, de kwartaalcijfers moeten er goed uit zien. Visie ontbreekt en wordt ingevuld met oneliners (lees clichés) en andere 'kretelogiemixer geneuzel'.
Het meest verachtelijke vind ik dat men ook een bonus krijgt bij slechte prestaties of een vertrekregeling met bonus terwijl het bedrijf op zn gat ligt. Heel ernstig!
Een extra beloning is leuk maar dan wel voor het collectief en niet exclusief voor de top. Delen heet dat, er samen voor gaan en je collectief verantwoordelijk voelen.
De bonussen zijn te hoog, daarbij worden ze veel te vroeg en bij veel te weinig resultaten toegekend. Je hoeft er geen onderzoek naar te doen om te bedenken dat dat een negatief effect gaat hebben.
Wetenschap of niet daar gaan weer een paar duizend spaarders de bietenberg op...en maar bonussen uitdelen, gotallemachtig...
Duizenden spaarders hebben geen garantie
ANP
Gepubliceerd op 12 oktober 2009 16:05, bijgewerkt op 12 oktober 2009 16:30
AMSTERDAM -
Ruim vierduizend spaarders hebben meer dan 100.000 euro gestald bij DSB Bank. Zij kunnen daardoor niet helemaal aanspraak maken op het depositogarantiestelsel. Dat zei president Nout Wellink van de Nederlandsche Bank maandag. Deze gedupeerde spaarders hebben samen zo'n 140 miljoen euro uitstaan.
Ook hebben meer dan vierduizend spaarders achtergestelde deposito's bij DSB Bank. Zij kregen daarvoor een hoger rendement, maar kunnen nu niet rekenen op het depositogarantiestelsel. Het gaat hier om een totaalbedrag van 110 miljoen euro.
Volgens minister Bos (Financiën) telde DSB in totaal 350.000 tot 400.00 depositohouders.
Tja, je moet maar weten wat erachter stak. Hoewel een Humeaan als ik zich het liefst verre houdt van voorspellingen op gebied van de economie, is het toch weer bijzonder duidelijk waar al deze ellende vandaan komt. Hadden we nooit met een bemoeizuchtige overheid, centrale bank en toezichthouders te maken gehad, dan waren de burgers nooit zo dom geweest al hun geld uit te strooien, tenzij ze eigenhandig voor dat risico hadden gekozen. Nu mogen wij allen boeten voor het volstrekt corrupte systeem dat de meerderheid verordend heeft. En krijgen we voor de zoveelste keer het teken dat haar maakbare samenleving niet naar waarheid gemodelleerd is.
- Ik geloof overigens niet in het idee van deze 'psychologisch georiënteerde economen'. Laat ze een vak kiezen en zelf tot kennis komen. Dat is geloofwaardiger dan over de feilbaarheid van anderen lopen zeuren; vooropgesteld dat het publiek niets met ze te maken heeft (of dient te hebben). Natuurlijk is het wat anders als ze de achterliggende oorzaken van de huidige misère aan de kaak stelden, maar dat is niet waar men hier mee bezig is.
Beste Xander,
Ik vind dat je dit onderwerp een uiterst ongelukkige titel hebt gegeven. Er is volgens mij werkelijk geen sprake van "ruzie tussen wetenschappers." Er is wel sprake van verschil in al dan niet voortschrijdend inzicht, maar dat is iets heel anders. De een vindt dit en de ander vindt dat, waarbij vinden zowel de betekenis heeft van ergens een mening over hebben als iets te weten komen in onderzoek. Het eerste vinden draagt bij aan het debat en het tweede aan de kennis over dit onderwerp (de effectiviteit van bonussen). Het staat een ieder vrij met een ander van mening te verschillen en ook is het redelijk normaal dat je niet altijd in onderzoek dezelfde dingen vindt. Kortom, van een ruzie is hier in het geheel geen sprake lijkt me. Als we allemaal precies hetzelfde zouden vinden (in beide betekenissen!) zou de wetenschap er niet leuker op worden!
Economie is geen wetenschap. Het is het samenkomen van verschillende productiefactoren die veronderstelt zijn ons inzicht te verschaffen in mogelijke handelswijzen. Dit weblog toont de onbegrijpelijke voorkeur alle meetbare gegevens te laten modelleren teneinde een minder natuurlijkere, meer gewenste samenleving te doen ontstaan. Dat streven is dom, arrogant en moreel verwerpelijk.
Beste Oscar zover ik je kan begrijpen stel jij een "natuurlijke" manier van (economisch) leven voor.
Hoe ziet dat er volgens jou uit?
Dirk, daar zou ik in detail over uit kunnen wijden, maar je kunt ook een blik op mijn inspiratiebron, de Schotten uit de achttiende eeuw werpen. Lees Hume, Smith en Ferguson als je wil weten hoe de natuurlijke economische situatie eruit zou zien; of denk simpelweg alle huidige praktijken weg die niets bijdragen aan de oude idee van Rule of Law (bescherming van leven, vrijheid en bezit; lees in dit verband ook John Locke). Als we ons tot de huidige situatie zouden beperken zou dat betekenen: geen centrale bank, toezichthouders, overheidsbemoeienis op zo'n beetje alle terreinen die geen verband houden met de economie (behalve naleving van contracten, uiteraard).
De situatie zou 'natuurlijk' zijn in de zin dat er geen pogingen zouden worden gedaan het maatschappelijk leven (en dus de economie) te onderwerpen aan de grillen van eender welke bevolkingsgroep. Ik ben er stellig van overtuigd dat dit niet alleen noodzakelijk zou zijn voor Rule of Law, maar ook de algehele stand van de economie zou bevoordelen; hoewel ik me het liefst verre houd van voorspellingen, durf ik te stellen dat veel van de economische (en sociale) ellende veroorzaakt wordt door bruut ingrijpen in de economie waardoor spiralen ontstaan die voorzover ik kan beoordelen niets dan kwaad over de mensheid brengen.
Daar dergelijke theorieën altijd onzuiver zijn omdat zij uitgaan van voorspellende kracht en niet van moraal, probeer ik over het algemeen het principe van Rule of Law aan te geven, dat veel effectiever - indien men ermee akkoord gaat - werkt. Het komt erop neer dat ik een scheidslijn zie tussen Democratie en Rule of Law, daar Democratie uitgaat van de wensen van de meerderheid van het volk, en daarmee de weg vrij laat voor complete bagatellisatie van de menselijke waardigheid; waar Rule of Law gebonden is aan de expliciete limitaties van wat ik omschrijf als 'de natuurrechten'. Deze 'natuurlijke rechten' kun je vinden door jezelf de vraag te stellen wat jij puur verderfelijk vindt, wat jij tegen elke menselijkheid in ziet gaan. Hier hoef je niet per se te veralgemeniseren; bedenk concreet dingen die jij werkelijk verwerpelijk vind. Ik kwam (verassing) uit op de volgende drie rechten: leven, vrijheid en bezit, die achtereenvolgens te concretiseren zijn als moord (of verwonding), opsluiting (of verkrachting) en diefstal (of onteigening). Dit horen de meest absolute rechten te zijn; je dient hier geen vage beginselen of afgeleiden te gebruiken. Het je eenmaal je rechten gevonden, dan stel je Rule of Law voor als het beginsel waarmee je deze beschermt. De overheid wordt hiermee gelimiteerd: niet alleen dient zij wetten te implementeren die misdraging van individuen bestraffen, ook is zij genoodzaakt zichzelf aan die wetten te onderwerpen. Stel je ter verduidelijking het volgende voor. Als ik een ander een mes op de keel zet omdat ik zijn geld naar kinderen in Afrika wil sturen, wordt ik middels Rule of Law beperkt in die wens, aangezien zij tegen het individuele recht op bezit (en vrijheid, en leven, als ik de ander iets aandoe) ingaat. Stel je nu voor dat het de overheid betreft, die besluit aan de wens van de meerderheid gehoor te geven, en het bezit van allen afneemt, om naar Afrika te sturen. Deze maatregel is volledig in overeenstemming met het beginsel van Democratie, maar wordt aan banden gelegd bij intreding van Rule of Law. Alles wat de overheid doet dat niet noodzakelijk is voor bescherming van de natuurlijke rechten, maakt het hebben van die individuele rechten per definitie onmogelijk, aangezien het onmogelijk is zonder in contradictie te vervallen te beweren dat de mens zowel het recht op bezit heeft, als dat de overheid het recht heeft om dat bezit af te pakken voor iets anders dan bescherming van de natuurrechten, vooropgesteld dat men een overheid (Rule of Law) nodig heeft om die te beschermen. Deze zo krachtige limitatie wordt opgenomen in de grondwet, waarin de natuurlijke rechten worden uitgelegd, en waarin, overeenkomstig die rechten, de machten van de overheid worden vastgesteld. Zij laat de overheid alleen de mogelijkheid zich met zaken, noodzakelijk voor Rule of Law of haar voortbestaan in te laten, waarmee de betekenis van dit verhaal hopelijk duidelijk wordt. Haar absolute macht wordt beschermd door instelling van een speciaal orgaan, waaraan de wens van de meerderheid onderworpen is.
Natuurlijk zitten er wat haken en ogen aan dit verhaal, waarvan de belangrijkste zonder meer de natuurrechten betreft. Deze zijn in wezen niet absoluut maar subjectief, daar zij de noodzaak ontdekt te worden hebben. Het staat eenieder vrij zelf zijn rechten te treffen, en als men kiest voor economische gelijkheid in plaats van privé-bezit dan is die tweede meteen verworpen. De belangrijkste vraag wordt daarmee of je zonder meer het recht hebt de bevolking 'de' natuurrechten op te dringen, omdat jij gelooft dat ze allesoverheersend zijn. Mijn antwoord is 'ja', en ik kan niets anders te berde brengen dan mijn absolute geloof in de wreedheid van de mens om zijn soortgenoten het recht op leven, vrijheid en bezit te ontnemen. (Vergewis je je er overigens wel van dat dit precies de rechten zijn die onze huidige 'rechtsstaat' huldigt.)
De andere twee problemen zijn de munteenheid en het belastingstelsel, maar dat zijn meer technische vraagstukken, waar ik vooralsnog geen antwoord op gevonden heb. Wordt de theorie geaccepteerd, dan heb ik me meteen van alle speldenprikken op gebied van economie en sociabiliteit ontdaan. Daar haal ik mijn tijdswinst vandaan, mocht je je dat afvragen.
@ Fons Naus
Je hebt gelijk. Ruzie is iets te vet. In de krant gebruikte ik de term 'twistappel'. 'Debat' zou ook kunnen. Waar het mij om gaat is dat er tot voor kort weinig debat was over het nut van bonussen, terwijl dat recent wel meer aan de orde lijkt.
Beste Oscar,
ik heb je verhaal gelezen, het is volgens mij kort door de bocht ofwel het leest als terug naar een dierlijke staat waarbij de survival of the fitest bovenaan staat.
Een verlichte dictatuur zou je beter bevallen?, een dictator kun je hangen tenslotte, een democratisch gekozen MP treedt gewoon af de gevolgen van het falen van zijn of haar kabinet is voor de volgende, toch?.
Ik heb veel over Democratie en Dictatuur nagedacht, Dirk, en volgens mij is het zo eenvoudig niet. Democratie wordt over het algemeen als beter beschouwd, ofwel omdat het een groter deel van de bevolking betreft, ofwel vanwege de grotere kans om er weer vanaf te komen. Maar kwalitatief genomen hoeft er geen verschil te bestaan: een meerderheid van de bevolking kan tot net zo wrede dingen besluiten en kan deze net zo lang vol houden als de enkeling. Dan zijn er mensen die beweren dat Democratie intrinsiek uitgaat van bepaalde waarden - vrijheid en gelijkheid - en dat ze daarom niet te vergelijken is met simpele 'majority rule'. Maar ook hier blijkt geen zekerheid te bestaan; ook al zou je die bepaalde mengeling van vrijheid en gelijkheid propageren, dan is er nog geen zekerheid dat die ook blijft bestaan; een Democratie kan zichzelf vernietigen, als de meerderheid dat wil.
Het is om die twee redenen dat ik de eerdergenoemde specifieke vorm van Rule of Law beter te verdedigen vind. Je zou haar kortaf als 'tirannie' weg kunnen zetten, omdat de bevolking onderworpen wordt aan een Rechtsmacht die zijzelf - althans de meerderheid van haar - niet gekozen heeft. Maar van echte 'dictatuur' blijkt geen sprake te zijn: iedere burger krijgt drie fundamentele rechten - leven, vrijheid en bezit - die voor iedereen in dezelfde mate gelden, daar de overheid die voor iedereen in gelijke mate te beschermen heeft. De overheid heeft niet het recht iets anders te doen, dus onderdrukking van de een door de ander zou niet plaats kunnen hebben. Er is geen dictatuur omdat er geen dictator is, er is geen (fundamentele) democratie omdat er geen meerderheid is; er is enkel een groep individuen die op gelijke wijze absolute rechten verworven heeft. Zou je dit dictatuur mogen noemen?
Je kunt zeggen dat men niet langer het recht heeft uitkeringen weg te geven, en dat daarmee een fundamenteel principe van beschaving verloren gaat. En je kunt op gelijke wijze nog vele voorbeelden ten tonele voeren. Maar je zult niet anders kunnen dan erkennen dat het absolute recht op 'leven, vrijheid en bezit' dan niet langer geldt. Hoe kun je ooit met volle overtuiging beweren dat men het recht op privé-bezit heeft, wanneer een bevolkinggroep het onderliggende bezit weg kan voeren, om eender welke reden daarachter steekt? Laat ik het even heel cru stellen. Ik neem aan dat jij het vermoorden van burgers verwerpelijk vind, aangenomen dat ze zelf niet net zo wrede dingen hebben gedaan. Hoe kun je dan voorstander van Democratie zijn, waar de meerderheid, als ze dat wenst, de (veronderstelde) grondwet onderuit kan halen, en de burgers elkaar zonder bestraffing uit kan laten moorden, of dat zelf in woord en daad kan bepleiten? Er is geen enkel democratisch land waarin de meerderheid van de bevolking niet alle mensen met bepaalde eigenschappen uit kan moorden, enkel omdat ze daar de lust toe heeft. Er is geen enkele Democratie die geen ‘survival of the fittest’ kan uitverkiezen, in een heel andere betekenis dan degene die ik propageer. Durf mijn stelsel niet dictatoriaal te noemen voordat je dat van jou bekijkt.
Hayek vond een verlicht dictator beter dan een slecht meerderheidsbewind. Maar dat is niet het type staatsmacht dat ik aanbeveel. Mijn stelsel is verwarrend, omdat het - voorzover ik weet - volstrekt origineel is. Maar het gaat uit van eenvoudige waarden en is eenvoudig te begrijpen, als je je vooroordelen voor een moment laat varen.
Van Uffelen,
Hoewel ik moet bekennen uw boek 'Bonus' nooit gelezen te hebben, kan ik me niet inhouden te reageren op een artikel dat vandaag in 'de Volkskrant' verscheen ('Veelkoppig monster van hebzucht'). Een citaat uit uw boek vermeld: 'Bankiers waren alchemisten geworden die uit het niets goud konden creëren.' Het is wel heel opmerkelijk dat u juist dát (goud maken) met de jaren zeventig verbindt: dat waren immers de jaren dat de goudstandaard voorgoed werd afgeschaft! Vanaf dat moment kwam de 'dollar reserve standard' op, waardoor bankiers (van de FED) net zo veel dollars konden printen als ze wilden; wat er toe leidde dat de waarde van de dollar, in goud gemeten, snel verminderde. Sinds de oprichting van de FED in 1913 is de waarde van de dollar met 95 procent gedaald. Dus, mocht u 'nog steeds op zoek zijn naar een uitweg uit de huidige crisis’, dan raad ik u aan eens een blik te werpen op dat facet van de huidige wereldeconomie: de totale controle van centrale banken (geld, rente) en overheden (regulatie) van wat eens de vrije markt heten mocht. Dan valt het met die zoektocht ‘wel mee’.
Het doet mij deugd dat Oscar erkent dat hij het eigenlijk ook niet weet hoe de massa in bedwang te houden, en in feite een beetje voor zich uit zit te mokken met ideetjes die geen hout snijden.
Wat de goudstandaard betreft kunnen we rustig aannemen dat wij er in het "westen" bijzonder slecht voor zouden hebben gestaan bij het aanhouden van die fictie.
Niet dat wij nu niet failliet zijn met zijn allen, maar we doen net alsof dat niet het geval is en wij maken nog steeds de dienst uit door ons exorbitant consumptiegedrag.
Ik ben ook geen voorstander van de goudstandaard, maar men mag aannemen dat de dollarstandaard nog slechter is, en nog slechter wordt, hoe langer men wacht de gegevens te onderkennen. Persoonlijk zou ik het meest zien in complete denationalisatie van het geld (zou wel het meest eerlijk zijn), maar dan krijg je probleempjes met belastingheffing. Voordat daar een antwoord op gevonden is (en dat is er volgens mij niet) is het wellicht verstandiger om voor een strikt gelimiteerde munteenheid (aan de productiegroei) te opteren, waarbij het rente-instrument - wellicht het meest belangrijke - volstrekt van de centrale bank afhandig wordt gemaakt. Het zou onderdeel worden van Rule of Law, waarmee de centrale bank eigenlijk in het geheel overbodig zou zijn.
'De massa in bedwang houden' is niet uitgangspunt van mijn filosofie. Als de meerderheid de wens heeft een bepaalde groep uit te moorden, zou je 'de massa in bedwang kunnen houden' en gehoor kunnen geven aan deze wens. Jouw argumentatie zou ongetwijfeld steekhoudender zijn dan het moeilijker gedraai van mij. Laat ons dit specifieke voorbeeld behouden en aangeven waar wij staan. Ben jij bereid voor een stelsel in te staan dat mensen kan vermoorden omdat ze daar de lust toe heeft? En zou je dit doen om meer exclusieve redenen of enkel voor 'het in bedwang houden van de massa'? Duidelijk antwoord graag, want ik heb gemerkt dat je tot dusverre alleen met drogredenen aankwam; en dat maakt de conversatie, zoals je hopelijk weet, tamelijk eenzijdig.
Kijk daar heb je zoiets, het is bij mij niet opgekomen om genocide te plegen, bij jou is dat wel opgekomen. Rare kronkels.
De massa heeft een speeltje nodig anders beginnen ze aan elkaar te knagen, zo nu en dan weet men niet of niet snel genoeg een nieuw speeltje te introduceren.
Neem elke crisis die we de afgelopen 30 jaar geproduceerd hebben, maar neem daarvan de jaren 80 als hoofdcrisis, waarbij de zware industrie ingeruild moest worden, qua werkgelegenheid enzo, voor de kennis en toeristenindustrie.
Wel dat deed een paar jaar even AUW. Maar toen waren er ook helemaal klaar voor.
Teeners verveelden zich de pestpokken in die jaren wegens geen werk, de een ging op reis met de rugzak en anderen zaten de hele dag aan hun Apple te kloten.
Zo ging de één zijn favorite plek ergens op de wereld aanbevelen de ander begon telefoonboeken over te tikken, forums en dergelijke op te zetten, weer anderen probeerden geheime militaire codes te ontcijferen.
Enfin opeens waren de resultaten van al die activiteiten (uit verveling begonnen) booming business en weg was de crisis.
Welnu, hoe je het wendt of keert, wie er ook aan de touwtjes trekt, het gaat om die activiteiten die iedereen op zeker moment nodig vind om te hebben.
De massa dus, tot nu toe kun je niet volhouden dat er iets beters te verzinnen valt om die massa te mennen dan dat men deelneemt aan het hele spel, het spel van de democratie.
ook die bonussen waar onze vriend van Uffelen zijn strot over breekt hoort bij dat spel, we zeiken net zolang tot die ceo's/consort bakzeil halen.
Voor dit spel hoeft dus helemaal niets anders in de plaats tekomen.
Overigens binnen dat spel mogen van mij Nout Wellink/consort achter de tralies.
De cultuur van de bankiers neigen mij teveel naar Nazi praktijken, nachtelijke overvallen op algemeen cultuurgoed, dreigen met huisuitzettingen etcetera heeft bij mijn democratische gevoel iets bedreigends, iets wat over ons heen walst, iets fascistisch.
Dat lijkt er beter op, Dirk, dank daarvoor. Besef wel even dat het ongeloofwaardig overkomt als je de termen waar je mee schermt, zelf niet kent. Omdat je mij wellicht niet vertrouwt, hier een citaatje van een leerling 5VWO: 'De fascistische economie bestaat uit kapitalistische bedrijfsvormen onder staatstoezicht.' (http://www.scholieren.com/werkstukken/8686)
Zeg nu zelf, lijkt dat meer op mijn vorm van 'superkapitalisme' of op onze huidige democratie? Werp een blik op ABN Amro of het huidige gedoe rond DSB of voor mijn part op onze hele collectie toezichthouders (Nederlandse Staat, AFM, DNB, etc.) en durf te beweren dat dit alles perfect met Mises' werk te rijmen valt.
'Booming business' lijkt mij eerder iets dat ontstaat bij goed functionerend kapitalisme dan bij falen van democratie. De mens heeft een spelletje nodig, stel je, maar als je zelf toegeeft dat we daarmee van de ene crisis in de andere rollen (en de afgelopen 100 jaar was wél de tijd van Keynes en Marx), hoe geloof je dan dat de economie bestuurd moet worden? Moeten we het de meerderheid zelf maar uit laten knokken en maar hopen dat het niet in één grote massaslachting ontaardt?
Zou het niet veel gemakkelijker zijn om je als overheid afzijdig op te stellen tegen dit alles en de mensen zelf hun probleempjes op te laten lossen? Zeiken over bonussen kan in een kapitalistische staat ook, meedoen aan het hele (economische) spel is min of meer vereist in de kapitalistische maatschappij - terwijl je bij democratie rustig aan de kant zitten kan. Verplichtingen echter zullen ontbreken en mócht de tijd ooit komen dat de meerderheid besluit de rest op exorbitante wijze uit te moorden, dan heb je altijd een stok achter de deur.
Hoewel je misschien niet net als ik iedere dag aan vreselijke moordpartijen ligt te denken, neem ik aan dat je dergelijke praktijken toch net iets bedreigender vindt dan huisuitzetting bij wanbetaling. Wat kan er dan op tegen zijn om dat gevaar uit te sluiten en het speeltje van de massa een beetje weg te klemmen? Ga niet zeggen dat ik dan fascistisch word.
Leg nou eerst eens uit waar je die massaslachting vandaan haalt?, ik snap niets van dergelijk betoog.
Persoonlijk vind ik dat iedereen goed op zichzelf moet kunnen passen daar hoort bij dat je de ander niet lastig valt met je gedoe.
Dat lukt over het algemeen niet en de roep om een leider of een leidinggevend orgaan is evenredig.
Wat jij nu ieder keer wil met je "rule of law" en dat dan weer mbt bonussen,???
Democratie is bij mijn weten een staatsvorm waarbij de meerderheid kan doen wat ze wil (ook als ze daar eerst een grondwet voor onderuit moet halen). Om het gevaar daarvan duidelijk te maken roep ik een extreem voorbeeld op (massamoord) waarvan de mogelijkheid (noodzakelijk!) inherent is aan de democratische maatschappij.
Rule of Law is anders omdat niet alleen de bevolking onderworpen wordt aan een wet ('moord is verboden en wordt streng bestraft'), maar ook de overheid er zelf naar moet handelen. Indien men het recht op leven als absoluut beschouwt wordt het voor de overheid (de meerderheid) dus onmogelijk om het aan te tasten (tenzij gedeeltelijk indien noodzakelijk voor bescherming in het algemeen), door bijvoorbeeld genocide te plegen. Hetzelfde kun je doen met de andere twee natuurrechten, vrijheid en bezit, die misschien niet zo expressief zijn, maar wel degelijk net zo fundamenteel. Op die manier kun je het debat over (o.a.) bonussen vermijden, daar de overheid niet langer het recht heeft vrijheidsinperkende regels te implementeren die niet noodzakelijk zijn, of bezit af te pakken voor iets dat niet noodzakelijk is (voor Rule of Law en/of haar voortbestaan). Want als je stelt dat het individu geen vrijheid af mag nemen (bijvoorbeeld door iemand op te sluiten), mag je dit als overheid ook niet meer doen (bijvoorbeeld door plafonds voor bonussen in te stellen). Doch, als het noodzakelijk is om bezit af te nemen (bijvoorbeeld door belastingen te heffen) om bezit te beschermen (bijvoorbeeld door een politie in te zetten) is dit te rechtvaardigen.
De hele theorie lijkt mij niet bijzonder ingewikkeld; het komt er gewoon op neer dat je niet het risico lopen wil dat het individu iets vreselijks wordt aangedaan. Dat is inperking van de democratie, maar zoals ik al heb gezegd, ik vind het gevaarlijk als de meerderheid alles kan doen wat ze belieft.
Wel het is duidelijk, je wil een orgaan die toezicht houdt op het functioneren van de democratie.....hahahahahahahha
ik zal het inlijsten.
Nee, nee, niet toezicht houden op het functioneren, maar beperken van het functioneren. En eerlijk gezegd begrijp ik niet wat daar zo grappig aan is (tenzij jij je een rolberoerte lacht om een belastingtarief van 50 procent, uiteraard).
Je bent bezig jezelf en anderen te overtuigen dat je iets beters voor het functioneren van overheidstaken hebt dan de bestaande democratie door ambtenaren te vervangen die nu én verzinnen én controleren hoe wij moeten leven?
Ik ben nu 35 jaar zelfstandig bezig, ik heb nog nooit zo hard moeten werken als nu om te touwtjes aan elkaar te knopen, maar ik heb nu eenmaal financieel het kloterigste beroep wat je kunt bedenken in de academische sfeer.
Tegelijkertijd zie ik mensen van mijn leeftijd (en jonger) zich de pestpokken vervelen omdat ze niets maatschappelijks meer betekenen, uitgeschakeld zijn, bejaard zijn zo U wilt en in hun vrije tijd lopen ze te etteren in mijn onbeschermde beroep.
En daar werk ik mij dus de kolere voor??.
Heb je ook een oplossing voor dat probleem in je nieuwe systeem waar wij naar moeten gaan leven?
Zo ja dan teken ik in......hahahahhah
Laat me allereerst stellen dat de overheid die ik zie er niet is om voor de mensen te bepalen, maar om ze te beschermen. Dat betekent dat ik niet over problemen in privésfeer en private sector kan praten, daar zij noodzakelijkerwijs buiten mijn gezichtsveld vallen. Als individuen tot acties besluiten over te gaan die anderen of de overheid kunnen schaden, is er reden tot ingrijpen, anders niet.
Voor zover ik heb kunnen begrijpen, bent op een bepaalde manier verbonden met een universiteit. In mijn plannen zouden alle leerplaatsen geprivatiseerd worden, zeker in de hoogste sferen. Kinderen zouden gedwongen worden te leren (omdat zij volwassen 'gemaakt moeten worden') en zouden dan ook aan examens onderworpen worden. Om die naar behoren te kunnen maken zouden zij in de meeste gevallen de hulp van scholen in moeten stellen, die niet noodzakelijk aan toezicht onderworpen zouden moeten zijn. De overheidsexamens zouden zich uitstrekken tot het moment dat het kind volwassen wordt; vanaf dat moment ligt de gehele opleiding buiten bereik van de overheid. Graduele verschillen zouden in vroeger stadia al kunnen zijn ondervangen; men zou kunnen denken aan een soort 'extra' overheidsexamens voor gevorderden (in de sfeer van het huidige middelbare onderwijs). Is dat echter afgerond, dan ligt de weg geheel open voor de leerling, wiens latere acceptatie af zal hangen van subjectieve voorkeuren van een latere werkgever (indien voor die weg gekozen wordt). Dat kan concreet alles inhouden, maar meest waarschijnlijk lijkt mij dat gerichte informatie tot de markt zou doordringen, en bepaalde vormen van onderwijs (op bepaalde leerscholen) verheven zouden worden boven andere. Een volstrekt eerlijk proces, zou je kunnen stellen, want het recht op werk heeft men niet.
Gezien de diversiteit van de markteconomie is het erg lastig te voorspellen waar u in die situatie uit zou komen. Oplossingen voor eventuele problemen zouden niet door de overheid worden gegeven, dus hiaten - als men die zo noemen mag - zouden gerechtvaardigd zijn, omdat ze slechts de subjectieve uitkomst van het (te beschermen) geheel zijn. Er zou totaal geen vraag kunnen zijn naar uw expertise en u zou van de honger om kunnen komen, net zo goed als dat u onder de voet gelopen zou kunnen worden door hongerige studenten die u in allerlei opzichten zouden stimuleren, omdat hun latere kansen er door vergroot zouden worden. Er valt met geen zinnig woord iets over te zeggen, behalve dat het een volstrekt eerlijke manier van zakendoen is, in alles tegengesteld aan de huidige.
Als u bescherming wenst, de warme deken van de overheid, dan moet u niet bij mij intekenen. Er zijn genoeg gluiperige wegen denkbaar die je eigen geluk boven dat van anderen zullen verheffen, al zal de wrange bijsmaak van overheidsdwang altijd nakleven.
oscar schrijft:
Laat me allereerst stellen dat de overheid die ik zie er niet is om voor de mensen te bepalen, maar om ze te beschermen. Dat betekent dat ik niet over problemen in privésfeer en private sector kan praten, daar zij noodzakelijkerwijs buiten mijn gezichtsveld vallen. Als individuen tot acties besluiten over te gaan die anderen of de overheid kunnen schaden, is er reden tot ingrijpen, anders niet.
Ik lees in deze paar zinnen al tegenspraken.
Zodra je beschermen wil, bepaal je.
Mannen,
Het is inmiddels enige maanden geleden dat ik me voor het laatst op dit weblog gemeld heb. Het doet me deugd te kunnen constateren dat de discussie tussen links en rechts tussen jullie nog onverminderd voort raast. Wat ik even kwijt wil is het volgende.
Van de universiteit hebben wij de opdracht gekregen een essay te schrijven over de wortels van de kredietcrisis. Daarbij kregen we een stapel wetenschappelijke artikelen mee dat als minimum aan fundament moest fungeren voor het essay. Wat opvalt is dat alle artikelen, zonder uitzondering, aantonen dat een verlaging van het rentetarief tussen 2001 en 2005, tot uiterlijk 1% in de V.S., leidde tot een grotere risico-bereidheid van banken. Bedrijven en consumenten die voor die periode nog niet in aanmerking kwamen voor krediet of hypotheek oid werden dat toen ineens wel. Geld was immers goedkoop en de rentelast was lager. Geen verassing dus dat toen het rentetarief in de periode na 2005 ging stijgen er betalingsproblemen kwamen en bedrijven en instellingen, die eerder bij een hoger rentetarief te riskant waren, op de fles gingen. Het gevolg kennen we.
Inmiddels is de rust weder gekeerd en denken we het dieptepunt van de crisis achter ons te hebben gelaten. Rentetarief in de V.S.op dit moment: 0%. Wat mij steekt, frusteert, verdrietig maakt, etc. etc. is dat we het afgelopen jaar met z'n allen ons onvoorstelbaar druk hebben gemaakt met het toeschuiven van de zwarte piet aan managers van grote private instellingen. Zij hadden volgens het volk hun zakken gevuld en de rest met de ellende achter gelaten. Van alle kanten komen er wetsvoorstellen voor het aanpakken van bonussen en salarissen. Dat alles terwijl wetenschappelijk is aangetoond dat niet de banken zelf, maar de centrale banken de banken aanzet tot het nemen van hogere risico's. En dat we ondanks de ellende van afgelopen jaar nu weer exact dezelfde fout maken.
En dat is wat er schort aan de democratie. Er kan niemand opstaan en vertellen dat als we de pijn niet nemen de problemen alleen maar groter worden. Je moet het volk tevreden houden, want anders kost het je zetels.
Die paar maanden hebben je duidelijk goed gedaan, Laurens-Jan. Fijn dat je je uiteindelijk bij me aangesloten hebt. Vergeet echter niet dat de centrale banken - hoewel erg machtig - niet de enige schuldigen zijn. Ook de overheden, die ons de bailouts en garanties hebben gebracht, treffen blaam. Eigenlijk komt het op onze hele democratie neer, een systeem dat net zo corrupt is als de keynesiaanse/socialistische mentaliteit waardoor zij wordt geleid.
Wat de 'tegenspraken' betreft, Dirk, geef ik je groot gelijk. De formulering is inderdaad niet duidelijk genoeg. Wat dacht je van: 'De overheid is er om de drie natuurrechten van de burgers (leven, vrijheid en bezit) te beschermen, hetgeen zij doet met inachtneming van het principe van Rule of Law, en is er niet om willekeurig haar macht aan de burgers op te leggen. Hierdoor is het voor haar onmogelijk zich met individuele lieden en hun acties bezig te houden, tenzij deze anderen of de overheid schaden, want dat zou bedreiging van de natuurrechten inhouden.'
Reken jezelf niet te snel rijk beste Oscar. Dat we beiden ontevreden zijn over hoe het nu geregeld wordt betekent namelijk niet dat we dezelfde oplossingen voor ogen hebben. Ik kan me de samenleving zoals jij hem voor stond in je betoog nog voor de geest halen en daar gruwel ik nog steeds bij.
Feit blijft dat ook ik vind dat er grondig in overheden gesnoeid mag worden, maar vooral dat de mentaliteit van de gemiddelde Nederlander een flinke verandering moet ondergaan. Daarom is het wachten op een politiek figuur die in jip- en janneke-taal de beginselen van economie aan de mensen uit kan leggen.
Vooralsnog zie ik die in Den Haag niet rondlopen.
Ach, we zijn heus niet allemaal monsters, Laurens-Jan. Zelfs iemand als Herbert Spencer - die Dirk wel verschrikkelijk zal minachten - had zijn schone kanten. Om mijn gruwelijke betoog kracht bij te zetten, wanneer de noodzaak tot het goede niet bestaat, wil dat niet zeggen dat het slechte heerst. Dat is een beginsel dat je wel zult begrijpen, kijk maar naar je tweede zin.
Toevallig zag ik vandaag een interview met Ron Paul (00:47 http://www.youtube.com/watch?v=1Hn6ad4_FzM) op CNN waarin Larry King hem vroeg naar een creperende man op straat die 'niet noodzakelijk' verzorgd werd. Pauls antwoord was dat die man zeker wel verzorgd zou worden, dat was immers zeer in overeenstemming met de geschiedenis van zijn vaderland. Een soortgelijk argument zou ik willen maken: als je denkt aan mensen als Dirk of Van Uffelen of misschien zelfs aan jezelf, is het vrij lastig voor te stellen dat de behoeftigen ook effectief in de hoek zouden worden gezet. Misschien dat de dag ooit zal komen dat iedereen net zo ongevoelig is als ik, en de armen niet langer de hulp krijgen die ze 'niet noodzakelijk' verdienen. Maar zelfs in dat extreme geval kun je je hart laten spreken en denken aan je democratische overgevoeligheid (Libertas, hè?) en dat de meerderheid er absoluut belang bij heeft de minderheid aan de kant te laten staan. Want dat is de democratie die ik veracht – een principe dat oneindig veel verder reikt dat het op zich nuttige begrijpen van jip- en janneke-taal rijke Oostenrijkse School economie.
Met de 'creperende man op straat' trek je het weer in het extreme. Er is een groot gebied tussen een verkoudheidje en of je ligt te creperen op straat. In ieder geval zullen er ten alle tijden hulpbehoevende mensen zijn die die hulp zelf niet kunnen betalen. Ik ben het met je eens dat niet bij ieder wissewasje de maatschappij maar zijn portomonnee moet trekken, maar iedereen het zelf uit laten zoeken zal zeker een negatief effect hebben op de volksgezondheid.
Denk aan het volgende voorbeeld: Iemand heeft al een poosje serieuze klachten, maar is niet verzekerd en heeft niet het geld zich te laten onderzoeken, of laat staan te behandelen. Wanneer het zover is dat deze persoon er zo slecht aan toe is dat hij/zij, volgens jou, hulp krijgt, blijkt het lichaam van top tot teen onder de kanker te zitten. Beetje wrang om dan pas te constateren dat je hulp krijgt 'voor volk en vaderland' vind je niet?
Ik geloof dat ik al gemeld heb dat ik wat betreft dergelijke 'morele vraagstukken' volstrekt ongevoelig ben, dus met verwijtende vragen hoef je me niet lastig te vallen. Zoals ik het zie, hoort een mens in staat te zijn voor zichzelf op te komen, en is dat niet het geval, dan is hij mijn hulp niet waard (wat mijn hulp feitelijk tot nul reduceert). Ik heb er niets op tegen als anderen niet naar die maatstaf handelen (of wat dan ook doen, niets 'volgens mij'), zolang zij dat maar buiten andermans onvrijwillige eigenwaarden houden.
Alsnog vraag ik je waarom die persoon met serieuze klachten niet al in een vroegtijdig stadium actie ondernomen had, voor mijn part vanaf het moment dat zijn ouders niet meer voor hem zorgden (bijvoorbeeld door elke week een paar uurtjes achter de kassa door te brengen, gewoon, omdat het kan). Ikzelf heb me in mijn leven nog niet een moment met verzekeringen bezig gehouden, en heb dat volkomen bewust zo gedaan. Misschien dat anderen zich niet zo doelbewust met vreselijke dreigingen bezig houden, maar dat is dan de consequentie van hun eigen ondoordachte, onvolmaakte natuur.
Nogmaals, ik bepaal niet wanneer iemand hulp krijgt. Dat zou wel heel vreemd zijn gezien het feit dat ik mij totaal niets van het leed van anderen aantrek. Het staat een individu als jij vrij om iedereen te helpen, in welke situatie dan ook, als die hulp ten minste geaccepteerd wordt...
Oscar je trekt iedere keer voorbeeden in extremiteiten. Ik zie niet dat een gezond functionerende democratie vervangen dient te worden voor een systeem dat dat riekt naar angstpoep.
Alle mensen leven slechts een korte peiode in de tijd, als je die korte tijd moet invullen volgens natuurwetten dan kwamen we niet verder dan een gemiddelde leeftijd van ten hoogste 30 jaar.
Niet dat het veel uitmaakt of je nu honderd wordt of vijftig of dertig. Als een van die leeftijden standaard is blijft het voor een ieder hetzelfde.
Maar jij hebt het telkens over de democratische macht die ten aanval gaat om genocide te plegen.
Ik snap het nog steeds niet waarom je daar zo anstig voor bent als je het dan toch over natuurwetten hebt dan zou dat het resultaat zijn van een natuurwet.
En nu weer de zwakke mens die we in een steeg laten wegrotten en jou dwarszit, man waar heb je het toch over??
Als je gezonde mensen hebt kun je ze achter de kassa plaatsen zoals Laurens Jan dat wil, maar als je door omstandigheden zwak en ziek bent kun je zelfs dat luizenbaantje wel vergeten. Goed eten,, goed onderdak, goed onderwijs zijn basisbehoeften voor een gezonde maatschappij.
Kortom een gezonde economie gaat over de verdeling van schaarse middelen, als die middelen slechts één kant oprollen krijg je vanzelf dat er ruiten ingegooid worden.
We leven maar één keer tenslotte.
Natuurwetten en natuurrechten zijn twee volstrekt verschillende dingen, Dirk. Natuurwetten heb je in 'de natuurtoestand' zonder overheid, natuurrechten als je een overheid instelt om ze te beschermen. Ik ben geen voorstander van het barbaars uitmoorden van mensen, zoals dat in een democratie kan (waarbij jij democratie ziet als iets dat voortkomt uit de natuurtoestand). Het is juist om die reden dat ik een zeer strikte vorm van Rule of Law propageer.
Laat ik nog eens een extreem voorbeeld nemen om dat duidelijk te maken. Stel dat het mij erg gelukkig maakt als ik een mes in andermans buik mag steken (iemand zijn recht op leven afnemen), zo gelukkig dat ik er een bepaalde levensenergie aan ontleen die het mij mogelijk maakt mijn zwaktes te overwinnen en naar mijn werk te togen. Is dat dan voldoende reden om daadwerkelijk het natuurrecht op leven af te schaffen? Ander voorbeeld. Ik ben een creperende man op straat en word er erg gelukkig van als ik van een ander wat geld af kan nemen (iemand zijn recht op bezit afnemen), zo gelukkig dat ik er een bepaalde levensenergie aan ontleen die het mij mogelijk maakt mijn zwaktes te overwinnen en naar mijn werk te togen. Is dat dan voldoende reden om daadwerkelijk het natuurrecht op bezit af te schaffen? Volgens jou wel (zie jouw ‘basisbehoeften’); geldt het eerste voorbeeld dan ook?
In mijn samenleving begint iedereen met een basispakket; tot je achttiende word je beschermd door je ouders en door de overheid, en word je onderwezen in de dingen die je latere vrije leven mogelijk maken. Wanneer je dan eenmaal volwassen bent zul je vol frisse moed het echte leven in kunnen ademen en heb je ruim de mogelijkheid om je op mogelijke gevaren voor te bereiden. De kans dat je op jonge leeftijd al ernstig ziek of zwak wordt is immers miniem. Als je dus op je veertigste kanker krijgt, heb je 22 hele jaren de tijd gehad om een noodpakket bijeen te scharen. Stel dat je één uur per dag uittrekt om extra te werken, 300 dagen per jaar. Per uur verdien je 10 euro. Dan heb je in 22 jaar 66.000 euro gespaard (nog afgezien van rente-inkomsten, die structureel hoger liggen omdat er geen verderfelijke centrale bank aanwezig is). Zou dat niet voldoende zijn om voor jezelf verzorging te regelen?
Natuurlijk bestaat er de mogelijkheid dat iemand voortijdig ziek wordt (op zijn negentiende, haha) of met een chronische aandoening te kampen heeft (bijvoorbeeld zwaar gehandicapt is). Zo iemand heeft pech. Niet omdat dat toevallig de natuurwet is, maar omdat de fundamentele natuurrechten te belangrijk zijn om op te heffen. Wat niet inhoudt dat jij je zijn lot niet aan kan trekken.
Ik begrijp maar één ding van je doel, veel politie,gevangenissen, strafkampen, deportaties et cetera.
Iemand kan op negentiende en zelfs bij geboorte doodziek zijn, in jouw vaandel komt het woord vrijheid veel voor, teveel en zonder definitie wat jij dan als vrijheid ziet.
Vrijheid is een van de drie natuurrechten, samen met leven en bezit. Het betekent grofweg: de afwezigheid van dwang. Het is een heel centraal beginsel, dat je het recht geeft alles te doen zolang het een ander maar niet schaadt. Natuurlijk zul je als doodzieke negentienjarige (tot je achttiende word je beschermd, hè?) niet veel hebben aan de vrijheid om als een lammetje in een wei rond te dartelen, maar 'de vrijheid' beschermt je alsnog op vele wijzen: zonder dat recht zou iedereen je zonder problemen op kunnen sluiten of verkrachten, of wat dan ook voor wrede dingen kunnen doen.
Met het recht op vrijheid zouden een heleboel van de huidige zaken niet meer mogelijk zijn; denk aan een verplichte ziektekostenverzekering, een verbod om op eigen wijze de prijs van je producten te bepalen (mededingingswet), cao's, een rookverbod, een zondagsrust, enz.
Het doel van dit alles is niet om een politiestaat te creëren (deportaties zijn overigens overbodig). Het zal onvermijdelijk zijn dat er streng gestraft wordt (iets als een doodstraf is bijvoorbeeld absoluut essentieel), maar dit zal enkel het doel hebben de natuurrechten van de mens zo adequaat mogelijk te beschermen.
Tjonge wat kan jij volharden in contradicties.